Πρόγνωση Ωιδίου

Πρόγνωση  ωιδίου καλλιεργητικής περιόδου 2025:

(Η  έκπτυξη των οφθαλμών στην σουλτανίνα έγινε στις 18-20 Μαρτίου 2025. Στις πρώιμες ποικιλίες έγινε περίπου 10 ημέρες νωρίτερα.)

 Στις 30 Μαρτίου 2025 είχαμε το πρώτο για την σεζόν επεισόδιο βροχόπτωσης 4,8mm που ακολουθήθηκε από υγρασία στα φύλλα διάρκειας 12 ωρών ενώ επικρατούσαν θερμοκρασίες από 8,6 έως 14,1ο Κελσίου.

Στις 31 Μαρτίου είχαμε δεύτερη βροχόπτωση ύψους 2,8mm που ακολουθήθηκε από υγρασία στα φύλλα διάρκειας 10 ωρών ενώ επικρατούσαν θερμοκρασίες από 9,7 έως 14ο Κελσίου.

Και τα δύο επεισόδια ήταν ευνοϊκά για την βλάστηση των ασκοσπορίων του ωιδίου επομένως ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση της ασθένειας. 

Τον Απρίλιο έχουμε έξι ημέρες που σημειώθηκαν βροχές ικανές να προκαλέσουν κι άλλες βλαστήσεις ασκοσπορίων όπως : 

Την 1η Απριλίου 2025 έπεσαν 7,4mm βροχής που προκάλεσαν διαβροχή φύλλων διάρκειας 13ωρών σε θερμοκρασίες 10,4-14,2ο Κελσίου. Την 4η Απριλίου 2025 έπεσαν 4,6mm βροχής που προκάλεσαν διαβροχή φύλλων διάρκειας 6ωρών σε θερμοκρασίες 12,0-15,9ο Κελσίου. Την 9η Απριλίου 2025 έπεσαν 4,4mm βροχής που προκάλεσαν διαβροχή φύλλων διάρκειας 7ωρών σε θερμοκρασίες 7,2-9,0ο Κελσίου. 

Την 24η Απριλίου 2025 έπεσαν 8,6mm βροχής που προκάλεσαν διαβροχή φύλλων διάρκειας 2,5ωρών σε θερμοκρασίες 14,9-17,0ο Κελσίου. Την 26η Απριλίου 2025 έπεσαν 3mm βροχής που προκάλεσαν διαβροχή φύλλων διάρκειας 18ωρών σε θερμοκρασίες 14,6-19,7ο Κελσίου. Την 27η Απριλίου 2025 έπεσαν 14,2mm βροχής που προκάλεσαν διαβροχή φύλλων διάρκειας 5ωρών σε θερμοκρασίες 14,2-19,6ο Κελσίου. Οι περισσότερες από αυτές τις βροχές προκάλεσαν βλαστήσεις ασκοσπορίων.

Επομένως, περνάμε στην δεύτερη φάση της βλάστησης των κονιδίων.

Σε δεύτερη φάση, για την βλάστηση των κονιδίων απαιτούνται ξηρές συνθήκες με θερμοκρασίες άνω των 21,1ο Κελσίου (και έως 29,4ο Κελσίου)για τουλάχιστον 6 ώρες την ημέρα και τουλάχιστον 3 συνεχόμενες ημέρες. Αυτό βλέπουμε ότι συνέβη από τις 16 Απριλίου και μετά στον παρακάτω πίνακα. Επομένως ο κίνδυνος εμφάνισης ωιδίου στις 24 Απριλίου είναι: υψηλός.

Αυτό σημαίνει ότι επιδημία ωιδίου βρίσκεται σε εξέλιξη και οι παραγωγοί θα πρέπει να ξεκινήσουν το πρόγραμμα φυτοπροστασίας.

Από τις 24 Απριλίου και έως τις 30 του μήνα ο καιρός ψυχραίνει και δεν έχουμε για έξι ώρες κάθε ημέρα θερμοκρασίες άνω των 21,1ο Κελσίου, οπότε ο δείκτης πέφτει κάθε ημέρα 10 μονάδες και στις 30 Απριλίου φτάνει να είναι στο 30, δηλαδή: χαμηλός. 

Από την 1η Μαΐου και έως τις 8 Μαΐου ο καιρός πάλι ζεσταίνει έχουμε κάθε ημέρα πάνω από 6ώρες θερμοκρασίες άνω των 21,1 και έως τους 29,4ο Κελσίου. Έτσι από τις 2 Μαΐου και έως τις 27 Μαΐου  ο δείκτης εκδήλωση ωιδίου είναι: υψηλός.

(Ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης: 27/05/2025)

Περιγραφή του μοντέλου πρόγνωσης  ωϊδίου:

Την άνοιξη τα διαχειμάζοντα κλειστοθήκια παράγουν ασκοσπόρια τα οποία απελευθερώνονται όταν πέσουν 2 χιλιοστά βροχής, πάχνης ή άρδευσης η οποία διαβρέχει τους βλαστούς και τις κληματίδες. Για να έχουμε μόλυνση, θα πρέπει η διαβροχή να ακολουθηθεί από υγρασία στα φύλλα για 10 έως 13 ώρες ενώ θα επικρατούν θερμοκρασίες από 10-26ο Κελσίου. 7 με 10 ημέρες από την αρχική μόλυνση, ελέγξτε τους αμπελώνες για την ύπαρξη σπορίων στην κάτω επιφάνεια 10-15 φύλλων από την βάση των βλαστών 20 τυχαίων πρέμνων. Εάν βρεθούν σπόρια, τότε ξεκινά η διαδικασία υπολογισμού του δείκτη κινδύνου.

Όταν εκδηλωθεί η αρχική μόλυνση, οι ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη του μύκητα είναι  από 21,1ο -29,5ο Κελσίου. Θερμοκρασίες άνω των 35ο Κελσίου για 12 συνεχόμενες ώρες ή παραπάνω επιβραδύνουν την ανάπτυξη του μύκητα. Ο δείκτης κινδύνου εκδήλωσης ωϊδίου υπολογίζεται βάση της θερμοκρασίας αέρα και προβλέπει την ανάγκη για ψεκασμό των αμπελώνων. Όταν χρησιμοποιείτε τον δείκτη αυτό, πάντα επιθεωρείτε τον αμπελώνα για σημάδια της ασθένειας.

Υπολογίζοντας τον δείκτη κινδύνου:

Αφού εντοπιστούν μολύνσεις από ασκοσπόρια, μια επιδημία ωϊδίου θα ξεκινήσει από κονίδια τα οποία θα μολύνουν νέα σημεία εφόσον υπάρχουν 3 συνεχόμενες ημέρες με 6 τουλάχιστον συνεχόμενες ώρες κάθε μέρα κατά τη διάρκεια των οποίων επικρατούν θερμοκρασίες από 21ο  έως 29,5ο Κελσίου.

1. Ξεκινώντας τον δείκτη την πρώτη ημέρα πρόσθεσε 20 μόρια για κάθε ημέρα που για 6 ώρες θα επικρατήσουν θερμοκρασίες από 21ο  έως 29,5ο Κελσίου.

2. Μέχρι ο δείκτης να φτάσει 60 και αν μια ημέρα δεν επικρατήσουν θερμοκρασίες από 21ο  έως 29,5ο Κελσίου, μηδενίζεις τον δείκτη.

3. Εάν ο δείκτης φτάσει τα 60 μόρια, μια επιδημία ωιδίου ετοιμάζεται να εκδηλωθεί. Περνάς στο στάδιο του προγραμματισμού των ψεκασμών.

Προγραμματισμός ψεκασμών:

Κάθε μέρα από  την στιγμή που ο δείκτης φτάσει το 60 ελέγχεις τις θερμοκρασίες που επικρατούν και προσαρμόζεις τον δείκτη βάση των παρακάτω κανόνων. Δημιουργείς ένα αρχείο καταγραφών καθ’ όλη την περίοδο καλλιέργειας.

·         Αν ο δείκτης φτάσει το 100 δεν προσθέτεις άλλα μόρια.

·         Αν ο δείκτης πέσει στο μηδέν δεν αφαιρείς μόρια.

·         Δεν προσθέτεις παραπάνω από 20 μόρια την ημέρα.

·         Δεν αφαιρείς πάνω από 10 μόρια την ημέρα.

Αν μια ημέρα δεν συμπληρώθηκαν 6 συνεχόμενες ώρες θερμοκρασιών από 21 έως 29,4ο Κελσίου, αφαιρείς 10 μόρια. Εάν επικρατήσουν για 6 συνεχόμενες ώρες θερμοκρασίες μεταξύ 21 και 29,4ο Κελσίου, προσθέτεις 20 μόρια. Αν η θερμοκρασία φτάσει τους 35ο κελσίου για 15 λεπτά, αφαίρεσε 10 μόρια. 

Βάση του δείκτη υπολογίζεται η πίεση εκδήλωσης ωιδίου και το πόσο συχνά χρειάζεται να γίνονται οι ψεκασμοί προστασίας. Τα διαστήματα ανάμεσα σε 2 ψεκασμούς μπορεί να είναι μικρότερα ή μεγαλύτερα αναλόγως της πίεσης της ασθένειας, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα. Χρειάζεται να γίνεται πάντοτε καλή κάλυψη με την σωστή ρύθμιση των ακροφυσίων και την επαρκή ποσότητα ψεκαστικού υγρού ανά στρέμμα αναλόγως του μεγέθους των πρέμνων.

Πηγή:  Πανεπιστήμιο Ντέιβις ΗΠΑ, ιστοσελίδα: https://ipm.ucanr.edu/agriculture/grape/powdery-mildew/#gsc.tab=0

Περισσότερες πληροφορίες για την ασθένεια

Ο μύκητας διαχειμάζει με την μορφή μυκηλίου μέσα στους κλειστούς οφθαλμούς των κληματίδων αμπέλου και με την μορφή κλειστοθηκίων. Τα κλειστοθήκια αποτελούν τις πιο σημαντικές πηγές μολύσματος την άνοιξη στις περισσότερες περιοχές αμπελοκαλλιέργειας. Τα ασκοσπόρια (που είναι μέσα στα κλειστοθήκια) ωριμάζουν στο τέλος του καλοκαιριού και με την βροχή του φθινοπώρου-χειμώνα ξεπλένονται από την πράσινη βλάστηση στα μόνιμα μέρη του φυτού, τους βραχίονες και τις κληματίδες όπου και διαχειμάζουν. Τις ζεστές ημέρες του χειμώνα-άνοιξης με άφθονη υγρασία, τα κλειστοθήκια απορροφούν νερό, διογκώνονται και «σκάζουν» εκτοξεύοντας τα ασκοσπόρια στην πράσινη βλάστηση, τα οποία κολλούν στην κάτω επιφάνεια των φύλλων όπου και βλαστάνουν. Την βλάστηση των ασκοσπορίων ακολουθεί δημιουργία μυκηλίου, πάνω στο οποίο δημιουργούνται οι καρποφορίες του μύκητα(κονιδιοφόροι με κονίδια). Η παραγωγή κονιδίων λαμβάνει χώρα σε 7-10 ημέρες μετά από την ολοκλήρωση των πρωτογενών μολύνσεων (δλδ. βλάστηση ασκοσπορίων) και τα κονίδια θα συνεχίσουν να παράγονται καθόλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου εφόσον οι θερμοκρασίες είναι ευνοϊκές (δλδ από 21 έως 29,5ο Κελσίου).

Στην περίπτωση που ο μύκητας διαχειμάζει με τη μορφή μηκυλίου μέσα στους κλειστούς οφθαλμούς των πρέμνων, οι βλαστοί που βγαίνουν από αυτούς προσβάλλονται γρήγορα μετά την έκπτυξη. Αυτοί οι βλαστοί παράγουν κονίδια τα οποία διασπείρονται (με τα ρεύματα αέρα) στους γειτονικούς βλαστούς. Τα συμπτώματα είναι σπάνια όταν επικρατήσουν θερμοκρασίες άνω των 35ο κελσίου. Όμως, σε εύρος θερμοκρασιών από 21-29,5ο τα συμπτώματα παρουσιάζονται ταχύτατα. Μεταξύ 15 και 20ο Κελσίου τα συμπτώματα καθυστερούν να εκδηλωθούν.

Αντιμετώπιση του ωιδίου

Η καταπολέμηση του ωιδίου βασίζεται στην μείωση των πρώτων μολυσμάτων και έτσι και των επακόλουθων μολύνσεων. Για αυτόν τον λόγο η καταπολέμηση πρέπει να ξεκινά άμεσα και να επαναλαμβάνεται σε σωστά χρονικά διαστήματα. Ο προγραμματισμός της πρώτης επέμβασης θα πρέπει να βασιστεί στο στάδιο της καλλιέργειας, το είδος του μυκητοκτόνου που θα εφαρμοστεί και τον κίνδυνο εκδήλωσης της ασθένειας. Η ύπαρξη υγρασίας στα φύλλα από ομίχλη ή βροχή προκαλεί την απελευθέρωση ασκοσπορίων και εάν έχουν ανοίξει οι οφθαλμοί, τα ασκοσπόρια θα μολύνουν την νέα βλάστηση όταν οι θερμοκρασία είναι άνω των 10ο Κελσίου. Εφαρμόστε ένα μυκητοκτόνο επαφής νωρίς ώστε να εξαλειφθούν οι πρωτογενείς μολύνσεις που προκαλούν τα ασκοσπόρια, πριν την ανάπτυξη των κονιδιοφόρων. Σε απολύτως ξηρές συνθήκες, η δυνατότητα μόλυνσης μειώνεται δραματικά. Η έρευνα έχει αποδείξει ότι η εφαρμογή ενός λαδιού ή μικρονιζέ βρέξιμου θείου θα πρέπει να προηγείται όλων των άλλων μυκητοκτόνων. Εάν αυτό γίνει κατά την έκπτυξη των οφθαλμών, τότε κάνετε και άλλη μια εφαρμογή με λάδι ή μικρονιζέ βρέξιμο θείο βασιζόμενη στον Δείκτη Εκτίμησης Κινδύνου Εκδήλωσης Ωιδίου πριν από την εφαρμογή άλλων ωιδιοκτόνων. Η συχνότητα των επεμβάσεων από εκεί και έπειτα θα πρέπει να στηρίζεται στην εκτίμηση κινδύνου βάση του προγνωστικού μοντέλου. Έτσι η συχνότητα εξαρτάται από το την επιλογή μυκητοκτόνου και τις καιρικές συνθήκες. Εφαρμόστε και αξιοποιήστε το μοντέλο πρόγνωσης για το ωίδιο για να αποφασίσετε τα διαστήματα μεταξύ των ψεκασμών και τα μυκητοκτόνα που θα επιλέξετε.

Όλα τα ωιδιοκτόνα, με εξαίρεση τα λάδια,  λειτουργούν καλύτερα ως προστατευτικά. Αποφύγετε την χρήση των ήπιων ωιδιοκτόνων (όπως το θείο, τα βιολογικά σκευάσματα, τους βιοδιεγέρτες της φυτικής άμυνας και τα σκευάσματα επαφής) όταν η πίεση της ασθένειας είναι υψηλή, γιατί δεν προσφέρουν ικανοποιητική προστασία. Εάν χρειαστεί να γίνει εκρίζωση της ασθένειας, μπορεί να εφαρμοστεί ένας ελαφρύς θερινός πολτός εφόσον δεν υπάρχουν υπολείμματα θείου στην καλλιέργεια(δλδ τουλάχιστον 2 εβδομάδες μετά την εφαρμογή θείου). Η αφαίρεση των φύλλων της βάσης κάθε βλαστού μπορεί να βελτιώσει την κάλυψη των σταφυλίων από το μυκητοκτόνο και η αφαίρεση φύλλων (που συνιστάται και για τον βοτρύτη) μπορεί να μειώσει την ασθένεια έως και 50%.

Πηγή: https://ipm.ucanr.edu/agriculture/grape/powdery-mildew/